My article in Harivillu of Mana Telangana dt.31-7-16 నట దురంధర ధూళిపాళ

My article in Harivillu of Mana Telangana dt.31-7-16 issue
నట దురంధర ధూళిపాళ

తెలుగు చలన చిత్ర సీమలో, తెలుగు రంగస్థలంలో తొలి వరుసలో నిలిచే ఉత్తమ నటుల్లో ధూళిపాళ ఒకరు. పౌరాణిక, సాంఘిక, జానపద, చారిత్రక చిత్రాల్లో పౌరాణిక, సాంఘిక, చారిత్రక నాటకాల్లో అత్యద్భుతమైన నటన ప్రదర్శిస్తూ ప్రేక్షకులను సమ్మోహితులను చేసేవారు! సిఎస్‌ఆర్ (మాయాబజార్‌లో శకునిగా నటించి అద్భుత ప్రశంసలు పొందారు) తర్వాత శకుని పాత్రను పోషించడంలో అత్యుత్తమ ప్రతిభ ప్రదర్శించి ప్రముఖ నటుల ప్రశంసలు కూడా పొందారు ధూళిపాళ సీతారామ శాస్త్రి. ‘రోషనార’ నాటకంలో రోషనారగా నటిస్తున్న ధూళిపాళను చూస్తూ ఆశ్చర్యానంద సంభ్రమాలలో తేలిపోయిన జి.వరలక్ష్మి, దర్శకుడు బి.ఎ. సుబ్బారావుకు ఆ విషయం తెలిపితే ఆయన కూడా చూసి ‘భీష్మ’ చిత్రంలో సుయోధన పాత్రకు ధూళిపాళను ఎంపిక చేసి సినీనటుణ్ణి చేశారు. దుర్యోధనుడుగా రంగస్థలంపై ఆయనకున్న పేరు ప్రతిష్టలు కూడా ఈ పాత్రకు భీషలో ఎంపిక చేయడానికి తోడ్పడ్డాయి.
గుంటూరు జిల్లా దాచేపల్లిలో శంకరయ, రత్నమ్మ దంపతులకు 24.9.1921న జన్మించి సీతారామ శాస్త్రి ఇంటర్మీడియెట్ వరకు చదివారు. వేదాలు అభ్యసించారు. తెలుగు, ఇంగ్లీషు, సంస్కృత భాషల్లో మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించి 13వ ఏట నుంచే రంగస్థల నటనపై మొగ్గుచూపారు. చింతామణిలో రాధికగా, బొబ్బలి యుద్ధంలో మల్లమాంబగా , సత్యభామ చెలి నళినిగా నటిస్తూ అందగత్తెగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. పురుషుడని తెలిసిన వారు నాలుక కరుచుకునేవారు. దుర్యోధనుడుగా, గయుడుగా, మైరావణగా, యుగంధరుడుగా నటనతో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. 1949లో జరిగిన రంగస్థల నాటక పోటీల్లో దుర్యోధనుడుగా ఉత్తమ నటుడు అవార్డు అందుకున్నారు. వేమూరి గగ్గయ్య అంటే ధూళిపాళకు చాలా అభిమానం. ఆయనతో కలసి నటించాలనేది జీవితాశయం. తను నెలకొల్పిన శ్రీస్టార్ థియేటర్ సంస్థ తరుపున వేమూరి గగ్గయ్యతో నటింప జేస్తూ సంస్థకు పేరు ప్రతిష్టలు ఇంకా ఇనుమడిస్తాయని ప్రయత్నించి గగ్గయ్య 1వ దుర్యోధనుడుగా, ధూళిపాళ 2వ దుర్యోధనుడుగా ప్లాన్ చేశారు. తనను చూడడానికి తండోపతండాలుగా జనం రావడంతో గగ్గయ్య విసుక్కున్నారు. గ్రామ రాజకీయాలతో రసాభాస అయి నాటక ప్రదర్శన జరగలేదు. మరోసారి ఏర్పాటు చేస్తే ఉచితంగా నటిస్తానని గగ్గయ్య ధూళిపాళకు హామీ ఇవ్వడం విశేషం. ఆ నాటకం మళ్లీ ప్రదర్శించలేదు గానీ గగ్గయ్యతో “సతీ సావిత్రి” నాటకంలో అశ్వపతిగా నటించి తన చిరకాల వాంఛ తీర్చుకున్నారు. కొంతకాలం ప్లీడరు గుమాస్తాగా పని చేశారు. 1942లో శ్రీస్టార్ థియేటర్ అనే నాటక సమాజం నెలకొల్పారు.
ప్రముఖ రంగస్థల నటులు చిత్రరంగంలో ఎందుకు రాణించలేకపోయారో గుర్తించిన ధూళిపాళ సినిమా టెక్నిక్‌ని అర్థం చేసుకుని యాక్షన్, రియాక్షన్, టైమ్‌సెన్స్‌పై అవగాహన పెంచుకుంటూ సినీనటుడుగా రాటుదేలారు.
గాంధార వంశం మీద పగబట్టి ఒక్కరు మిగిలేలా చేసిన మేనల్లుడు దుర్యోధనుడిపై మనసులోనే రగిలిపోతూ కురు వంశ నాశనానికి పథకాలు వేస్తూ మేనల్లుడితో మెత్తగా వ్యవహరించే శకునిగా ‘శ్రీకృష్ణపాండవీయం’లో ధూళిపాళ నటన ప్రశంసనీయం. అలాగే ‘దానవీరశూరకర్ణ’లో శకునిగా దుర్యోధనుడితో “అని గట్టిగా అనరాదు, వేరొకరు వినరాదు. అన్నిటికీ అయినవాణ్ణి, అమ్మ తమ్ముణ్ణి నేనున్నాను కదా!” అని అంటూ అతడికి నచ్చేలా సూచనలు, సలహాలు యివ్వడంలో అద్భుత ప్రతిభ చూపారు. శ్రీమద్ విరాటపర్వం,బాలభారతం చిత్రాల్లోనూ శకునిగా నటించి సెహభాష్ అనిపించుకున్నారు. తను నటించిన, దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాల్లో నటించిన ధూళిపాళను చూస్తూ “సమర్థుడైన నటుడితో నటించినపుడే మన సత్తా రుజువు అవుతుంది” అని ఎన్.టి.ఆర్ అనడం గొప్ప విషయం. అలాగే ‘పాండవ వనవాసం’లో గంధర్వరాజు చిత్రసేనుడుగా ఒక సన్నివేశంలో ధూళిపాళ చూపిన నటన చూసి టెలిఫోన్‌లో “నటనలో మమ్మల్ని మింగేసారయ్యా” అని పొగిడారు ఎస్.వి.ఆర్. ఎస్.వి.ఆర్. ప్రశంసని, ఎన్.టి.ఆర్. బాలకృష్ణ తన పట్ల చూపే అభిమానాన్ని జీవితంలో మరువలేను” అని అనే వారు ధూళిపాళ.
కురుక్షేత్రంలో ఇంద్రుడు, సీతా కల్యాణం, లవకుశలో వశిష్ఠుడు, ‘సీతా స్వయంవర్’లో విశ్వామిత్రుడు, శ్రీకృష్ణ సత్యలో సత్రాజిత్, శ్రీకృష్ణ విజయంలో ముచికుందుడు, శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధంలో గయుడు, నర్తనశాలలో సుయోధనుడు, వీరాభిమన్యులో ధర్మరాజు, శ్రీరామాంజనేయ యుద్ధంలో యయాతి పాత్ర పోషణ మరుపు రానిదే.

బొబ్బిలి యుద్ధంలో నరసరాయుడుగా, మహామంత్రి తిమ్మరుసులో పెద్దనామాత్యుడుగా గుర్తింపు పొందారు. ‘ఉండమ్మా బొట్టు పెడతా’లో జమున తండ్రిగా బీద హరిదాసు పాత్రలో, ‘కథానాయకుడు’లో ఎన్.టి.ఆర్ అన్నగా, ‘బాంధవ్యాలు’ చిత్రంలో ఎస్.వి.ఆర్. తమ్మునిగా ( ఈ చిత్రంలోని నటనకు ఉత్తమ నటుడుగా నంది అవార్డు లభించింది) సాత్విక నటనతో అలరించాడు.

విలన్‌గా మట్టిలో మాణిక్యం, అందాల రాముడులో నాగభూషణం సెక్రటరీగా, గుణవంతుడు, సెక్రటరీ తదితర చిత్రాల్లో నటించి ప్రేక్షకులతో తిట్లు, శాపనార్థాలు పొందారు. “తిట్లు, శాపనార్థాలు ప్రేక్షకుల నుంచి పడ్డాయంటే ఆ పాత్రలో జీవించినట్టుగానే భావించాలి, నిజానికి అవి ఆశీస్సులే” అనే వారు ధూళిపాళ.
జానపద చిత్రాలుగా రూపొందిన ‘కంచుకోట, ప్రతిజ్ఞాపాలన, రాజకోట రహస్యం, గండర గండడు మున్నగు చిత్రాల్లోనూ విశిష్ట నటనను ప్రదర్శించారు.
ప్రముఖులైన కొందరి ప్రజ్ఞాపాటవాల గురించి వివరిస్తూ “నాటకం వ్రాసినంత మాత్రాన రచయిత గాను, రంగు పూసుకున్నంత మాత్రాన నటుడుగానూ అందరూ భాసించలేరు. చరిత్ర సృష్టించలేరు. చరిత్రలో స్థానం సుస్థిరం చేసుకోలేరు. అందుకే కొందరి పేర్లు మాత్రమే చరిత్ర ప్రత్యేక పుటల్లో సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడతాయి. వారు మాత్రమే ఆయా రంగాల్లో అనర్ఘ రత్నాలై కలకాలం ప్రకాశిస్తూంటారు.
ఆ కోవకు చెందిన అగ్రనట కోవిదులే వేమూరి గగ్గయ్య మున్నగువారు” అని ధూళిపాళ అనేవారు. అంతేకాదు గగ్గయ్య ప్రస్తావన వస్తే అనర్గళంగా ఆయన నటన గురించి మాట్లాడేవారు.
సుస్పష్టమైన ఉచ్ఛారణ, ఆ ఉచ్ఛారణలో ప్రత్యేకత, పాత్రలో పరకాయ ప్రవేశం చేయడం ద్వారా సాత్విక, తమో, రజో గుణ ప్రధానాలైన పాత్రలతో మెప్పించారు ధూళిపాళ.
నయ వంచకుడు, నెయ్యం కోరువాడు, జిత్తులమారి, హితుడు, సన్నిహితుడు, కపట స్వభావి, కలహ కారకుడు, కర్కశ హృదయుడు, మృదు స్వభావి, స్వార్థపరుడు, నిస్వార్థ జీవి, అహంకారి, అభిమానధనుడు, భక్తుడు ఇలా పలు లక్షణాలను పాత్రోచితంగా ప్రదర్శించి నట ధురీణగా నిరూపించుకున్నారు ధూళిపాళ. సుమారు 300 చిత్రాల్లో నటించిన ధూళిపాళ వార్ధక్యం సమీపిస్తున్న కారణంగా గుంటూరుకు మకాం మార్చి జయేంద్ర సరస్వతి ఆశీస్సులతో సన్యాసం స్వీకరించారు. కామేశ్వరానంద స్వామిగా మారి ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం నిర్మించి, మారుతి ఆశ్రమం అక్కడ నెలకొల్పి శేష జీవితాన్ని అక్కడే గడిపి 13.4.2007లో దైవసాన్నిధ్యం పొందారు.
సినీ నటుడుగా కొనసాగే రోజుల్లోనూ ప్రతి రోజూ త్రిసంధ్యల్లో నిత్యకర్మలు నిర్వహించేవారాయన. సన్యాసం స్వీకరించిన తర్వాత కూడా దర్శకుల కోరిక కాదనలేక గుణశేఖర్ దర్శకత్వంలో ‘చూడాలని వుంది’లో ప్రకాష్ రాజ్ తండ్రిగా, కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో రూపొందిన ‘మురారి’లో యజ్ఞ నిర్వాహకుడుగా తన నటనా ప్రతిభ చూపారు.

Image may contain: 3 people

Advertisements

About vskesavarao

I am a Telugu Journalist. I started career as a Journalist 1976 in Andhrapatrika Daily. I am one of the founder member in the Editorial Board of Andhra Bhoomi Illustrated Weekly after February 1977.Latter I worked in Venditera Film weekly. I joined in Chitrabhoomi Film Weekly during 1980 of Kakatiya Publications, Hyderabad. It's Publisher is Mr.D.Bheem Reddy. We brought Aadivaram a Socio Political weekly &and Mayuri Illustrated weekly from this Organisation. I worked for this organisation in Hyderabad &and Madras upto 1983. Later I Joined in EENADU daily and worked until April 1984. Then joined again in Chitrabhoomi. Afterwards ie., during 1986 I joined in Andhraprabha daily in Hyderabad. Madras edition started after a long time and I was sent to Madras., Hyderabad as my headquarters.I worked for Vijayachitra a Film Monthly & Film Tradeguide weekly in Madras until1994.Afterwards I came to Hyderabad and joined in Andhraprabha telugu Daily. Now I am Editor in Charge for Chitraprabha a Thursday Film suppliment of Andhraprabha Daily from 2007.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s